Clubdagje: ‘de vergeten druif’

Clubdagje: ‘de vergeten druif’

Vandaag staat de ‘vergeten’ druif centraal. De pastinaak hebben we inmiddels met z’n allen omarmd en prijkt vol glorie op menig menukaart. Maar wijn uit het land waar het 8000 jaar geleden is uitgevonden, zie je nergens. Hoe kan dat? De mauzac, separavi en rkatsikeli hebben plaatsgemaakt voor de chardonnay, merlot en syrah. Is dat terecht? Wij nemen de proef op de som.

Bubbel volgens de ‘oermethode’

Hoewel ik er nooit genoeg van zal krijgen, past de Champagne niet in dit rijtje. Ten eerste omdat hij al eerder heeft geschitterd op een clubavondje. Ten tweede omdat één van de toelatingseisen van het betreden tot de Club het ten alle tijde kunnen opdreunen van de drie toegestane druivenrassen van de Champagne: chardonnay, pinot noir en pinot meunier ;-) Kortom, deze druiven zijn bekend.

Dus dit keer geen Champagne, maar een andere, bijzondere bubbel. Tijdens mijn zoektocht naar ‘het onbekende’ stuitte ik op het Franse plaatsje ‘Gaillac’ dichtbij Toulouse. Hier wordt een zeldzame bubbel gemaakt middels de méthode ancestrale. In het kort komt het er op neer dat de wijn niet helemaal uitgegist de fles in gaat. De gisting gaat door in de fles, waardoor de belletjes ontstaan.

gaillac-l-enclos-des-roses-brut

Naast een onbekende methode hebben we hier ook al de eerste onbekende druif in ons midden: mauzac. Nooit van gehoord, maar très herkenbaar. We ruiken alleen nog maar en Christien roept al: appel! Bij het proeven valt op dat er niet super veel belletjes in zitten als in Champagne, maar meer te vergelijken met een biertje! Verrassend.

L’Enclos des Rozes – € 19 bij Anderewijn.nl

Met hout of zonder hout?

Nu is de chenin blanc niet zo vergeten in de wijnwereld als de druiven die volgen, maar in ons kleine clubwereldje heeft deze druif nog nooit de revue gepasseerd. Volkomen onterecht, want het is één van de populairste druiven van Zuid-Afrika en gedijt ook prima in de Franse Loire. 

Voor deze wijn gaan we naar het wijnhuis Spier in Stellenbosch. Spier is een van de oudste wijnhuizen van de Kaap en dateert van 1692. In dat jaar ontdekte de Duitse kolonist Janz dat de grond best geschikt was voor wijnbouw en plantte de eerste druivenstokken.

Deze ronde proeven we in duo’s. We hebben namelijk een frisse, jonge Spier en een volle, houtgerijpte versie. De jonge wijn ruikt naar bloemen, passiefruit en een klein hintje citrus in smaak. Al bij al is het fris, licht en krijg je direct zin in meer. Naast deze wijn serveer ik een avocado-tonijn-tartaar met mierikswortelmayonaise. Helaas is het niet de beste wijnspijs combinatie in de geschiedenis van Club des Vins. Later kwam ik er achter dat ik de granny smith was vergeten. Die toevoeging had de cirkel wel eens rond kunnen maken..

tonijn tartaar

Hoewel dezelfde druif gebruikt wordt, is de houtgerijpte variant héél anders. Het is een volle, iets exotische wijn, die je dwingt even na te denken over alle smaken die je tegenkomt. We ruiken honing, abrikozen en vanille. Waar de chenin zonder hout getypeerd kan worden als dorstlesser, benoem ik deze tot echte eetwijn. We combineren deze wijn met een stukje foie gras van eendenlever. Oeh la la, dat smaakte goed.

Estate Spier Chenin Blanc, 2015 – € 7,95 bij Wijnig.nl
Estate Spier Chenin Blanc 21 gables, 2014 – € 18,50 bij Wijnig.nl

Terug naar het begin der tijden

Nu gaan we terug naar het begin ter tijden. Maar liefst 8.000 jaar geleden werd het wijnmaken in Georgië uitgevonden. In ons midden staat een Georgische amforawijn van de onbekende rkatsiteli-druif. Dat betekent dat de druiven met schil en al worden vergist in een aardewerken kruik, de amfora (ook wel Qvervi genoemd in het Georgisch). Dit resulteert in een totaal andere smaak dan die je gewend bent: abrikoos, gekonfijte citroen, kweepeer, droogbloemen, hazelnoot en gedroogde tutti frutti. Het is nog steeds een droge wijn, maar dan wel intens rijp.

Hoewel de amforawijn in Nederland nog redelijk onbekend is, geldt dat niet voor het buitenland. Zo blijkt deze de favoriet van sommeliers in New York en London.

Overigens stond de rkatsiteli-druif ooit op nummer 3 meest aangeplante druiven ter wereld. Dat was in 1990. Anno 2016 is de druif niet eens meer in de top-10 te vinden.

2016-05-15 16.43.05

Wij proefden de rkatsiteli van het Georgische wijnhuis Tbilvino. De wijn is donkergeel / oranje van kleur – veel donkerder dan je gewend bent. Ruik zonder te walsen eens aan de wijn. Je zult merken dat de wijn een gesloten karakter heeft. Beetje muffig zelfs. Een enorm verschil met de geuren die vrijkomen nadat je de wijn flink hebt gewalst ofwel ‘wakker hebt geschud’. Het is echt anders dan anders, maar iedereen begon de wijn steeds meer te waarderen (na een paar slokken). Het gekonfijte karakter is duidelijk aanwezig.

Wijnspijs
Over het combineren van de wijn met gerookte vissoorten als paling en heilbot waren de meningen op het interwebz verdeeld. Zo stond er op een website dat je de wijn absoluut niet met vis moet combineren en op de andere website stond dat het juist dé partner is van vette vissoorten als paling.

2016-05-15 13.27.02Het bleek een uiterst plezierige combinatie :) Voor het geval het mis zou gaan, had ik ook nog een Chaume kaas op tafel staan. Een kaas met een intense smaak, die goed kan opboksen tegen de rijpe amforawijn.

Tbilvino rkatsiteli Qvervi, 2013 – €13 bij Anderewijn.nl

De beroemdste wijn van de wereld.

Voor deze wijn reizen we weer even naar de bekende wereld. De clubleden zouden de druiven van de Provence – daar waar de Club begon – toch moeten kennen? Daarom fiets ik deze rosé er toch even tussen. Zonder mijn studie daar was ik nooit nu wijn aan het proeven. Met dit glas proosten we even op het leven.

Een andere reden dat ik deze wijn kies, is omdat deze wijn eigenlijk het tegenovergestelde van vergeten is. Waarom komt dat? Marketing. Deze wijn komt namelijk van het wijndomein van Brad Pitt & Angelina Jolie. Hoe zou dat proeven?

2016-05-15 19.05.23

In de internationale pers heeft de wijn goede recensies gekregen (90 punten in WineSpectator), de wijn zit in een prachtige fles én is mooi zalmroze, de kleur van de rosé uit de Provence. Kan niet missen, zou je denken. Maar nee, het kan mij niet bekoren. Er zit een snoeperig zoetje aan, die me tegenstaat. Misschien met het oog op de Amerikaanse bevolking, die juist gek is op zo’n zoetje. Wij niet – geef ons maar Aix!

Wijnspijs
Wat anders dan een bordje Provence: salami met kruiden (van Little Italy), jonge olijven, verse geitenkaas en buffelmozzarella. Picobello!

Chateau Miraval, 2015 – €15,95 bij Wijnig.nl

Ode aan Georgië

Omdat we zoveel te danken hebben aan Georgië heb ik ook nog een rode versie uit dit wijnland. We gaan naar wijnhuis Telavi in Kachetië in het oosten van Georgië. De saperavi-druif staat centraal. Saperavi betekent letterlijk ‘verf, kleurstof’ en dat snappen wij direct: we zien een intense, dieprode kleur in ons glas. Nu lees ik ook ergens dat het vruchtvlees van de druif rood is, waar dat bij de meeste druiven geen kleur heeft. De schilletjes geven kleur aan de wijn – maar in dit geval dus ook het vruchtvlees.

Die intensiteit zet zich voort in de geur. Fruitig en kruidig. Hier houden de clubleden van: “Ja, dit vind ik nou écht top.” Dan doel ik op de volle, krachtige geur en smaak van de wijn. Donker fruit (bramen) en specerijen (vanille, laurier, leer) door de houtrijping zijn heerlijk met elkaar in balans.

Wijnspijs
We combineren de saperavi met een Black Angus Ribeye. Het bittere van de houtrijping gaat subliem samen met het sappige vlees. Over hout gesproken, dat pakken ze serieus aan in Georgië. De wijn ondergaat een rijping van 12 maanden en rijpt vervolgens nog minstens 6 maanden op de fles voordat ‘ie de markt op gaat. Bravo!

2016-05-15 19.35.29

Telavi Kondoli Saperavi, 2011 – €13,50 bij Anderewijn.nl

Slokje stierenbloed, iemand?

Of je nu een Hollywood koppel aan je wijn hangt, of een eeuwenoud wijnverhaal, het werkt. Menig consument snakt naar een stukje beleving. Deze wijn wordt ook wel ‘Stierenbloed’ (bika = stier, vér = bloed) genoemd en komt uit Hongarije. Het verhaal luidt als volgt…

Het Hongaarse Eger werd in 1592 aangevallen door Turkse soldaten – die waren ook nog eens met zoveel dat de Hongaarse soldaten geen raad wisten. Ze dronken zich moed in met rode wijn. Lallend stonden ze aan de stadsmuren, hun baarden druipend van de rode wijn. Onder de Turken werd het gerucht verspreid dat de Hongaren stierenbloed hadden gedroStAndraAldasEgriBikavernken, wat ze onoverwinnelijk zou maken. Geïntimideerd kozen ze het hazenpad.

Vroeger had de Egri Bikavér niet zo’n goede reputatie. De Hongaarse wijnmaker heeft er alles aan gedaan om Egri Bikavér in ere te herstellen. Met succes, want zijn wijn is al meerdere keren in de prijzen gevallen. Met deze wijn maken we een grote sprong in het onbekende, want er zitten heel veel druiven in. Niet gek dat men de Egri Bikavér ook wel de Hongaarse Chateauneuf-du-Pape noemt (ook een wijn waarbij heel veel verschillende druiven worden gebruikt. (Bron: Anderewijn.nl)

Er moeten minimaal 4 van de volgende druivensoorten gebruikt worden: kékfrankos, pinot noir, cabernet sauvignon, merlot, cabernet franc, syrah, menoir, turán en zweigelt. Voor de St Andrea die wij proeven zijn de dikgedrukte gebruikt. We proeven bramen, pruimen, aardbeien en iets aards. Wederom een wijn die bij iedereen in de smaak viel.

Wijnspijs
De eendenborst was – als ik eerlijk ben – net iets te licht voor wijn. Wellicht doet een andere bereidingswijze, bijvoorbeeld geroosterd met veel kruiden, het beter.

St. Andrea Áldás Egri Bikavér, 2013 – €16 bij Anderewijn.nl

Een bekende uit Roemenië

Vorig jaar had ik een paar stukken Gouda geruild voor een, volgens mijn collega, hele goede dessertwijn uit Roemenië. Een bekende druif, de riesling, uit een voor ons niet zo bekend wijnland. Zonde, want er komt veel goeds vandaan. Zo ook de Vinarte Sirena Dunarii. Een intens rijpe, complexe dessertwijn uit 2001.

2016-05-15 21.15.40

De wijn wordt gemaakt van druiven die zijn aangetast met de boytritis schimmel. Die kennen we al uit de Elzas, waar ook dessertwijnen ”Trockenbeerenauslese” van riesling worden gemaakt. Na 24 maanden rijpen op eikenhouten vaten mag het resultaat er zijn. In de geur vinden we gedroogde abrikoos, karamel en honing. In de smaak vinden we nog een heel klein zuurtje op de achtergrond. Wow!

Wijnspijs
 De makkelijke keuze was een abrikozentaart geweest. Dat zou werkelijk waar perfect gaan met deze wijn. Maar ware het niet dat ik onlangs een overheerlijk recept van Nigella had gezien en die wilde maken. Bleek ook een goede combinatie! Zie hieronder het resultaat van mijn old rag pie ofwel een Griekse cheesecake van filodeeg, feta en honing.

2016-05-15 21.33.02

Terug naar de beginvraag: is het terecht dat de mauzac, separavi en rkatsikeli hebben plaatsgemaakt voor de chardonnay, merlot en syrah? Nee, wat ons betreft niet. Wij hebben genoten en zijn onder de indruk van de onbekende druivenrassen! Het smaakt naar meer ;)

Ik ben Nadien de Visser, wijnliefhebber pur sang. Ooit begonnen door een studie in Frankrijk en bij thuiskomst Le Club des Vins opgericht. Dé plek om je wijnkennis bij te spijkeren.

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.