Van Kabinett tot Trockenbeerenauslese

Van Kabinett tot Trockenbeerenauslese

De Duitse wijnwetgeving is een vak apart. Misschien dat je de Franse wijnwetgeving grofweg kent. Elke AOC schrijft een aantal (soms heel veel) regels voort. Als je bijvoorbeeld Sancerre op je fles wilt zetten, moet je aan die regels voldoen. Het terroir en de druif in kwestie zijn belangrijke onderdelen in deze. In Duitsland is dat niet zo. 

Hier draait het niet om het terroir, maar om het suikergehalte in de most. Say what? Ja, de hoeveelheid suiker in de druif bij de oogst bepaalt in welke categorie de wijn valt. Je hebt twee niveaus in Duitsland: Qualitätswein en Prädikatswein. Deze wijnen moeten uit één van de 13 wijngebieden komen. Het verschil tussen de twee is dat bij Qualitätswein extra suiker gebruikt mag worden om een hoger alcoholpercentage te krijgen en bij Prädikatswein mag dat niet. 

Bij Prädikatswein gaat uit van de suiker in de druif zelf. In welke categorie de wijn valt, is afhankelijk van het suikergehalte van de most. Een nadenk-gevalletje, want dat betekent niet dat de wijn in kwestie óók zo veel suiker bevat. De wijnmaker kan er voor kiezen zijn wijn helemaal uit te gisten (=suiker omzetten in alcohol). Hieronder de zes categorieën Prädikatswein.

#1 Kabinett

Deze druiven worden op de normale oogsttijden geplukt. Het levert frisse, lichte wijnen op. Meestal wordt er een droge of halfdroge variant gemaakt, maar je vindt ook wel zoete Kabinett. Ze zijn bedoeld om jong te drinken.

grape-kabinett

#2 Spätlese

De druiven rijpen twee weken langer door. De druiven zijn volrijp en geven wijn met een vollere body, langere afdronk en meer fruitaroma’s dan hun zusje Kabinett. Spätlese kan verschillende wijnen maken: droog, halfdroog, halfzoet en zoet.

Het behoudt een mooie balans tussen zoet en zuur. Spätlese als halfdroge versie doet het goed naast rijke visgerechten, zoals zalm, kreeft, krab, maar ook bij pittigheid uit de Thaise of Mexicaanse keuken. Een Spätlese kan 5 tot 25 jaar ouderen.

grape-spatlese

Let op! Deze categorieën zeggen in feite niets over de zoetheid van de wijn. Het zegt alleen iets over het suikergehalte op het moment van oogsten. Het kan best zijn dat de wijnmaker de wijn volledig laat uitgisten (en alle suiker dus omgezet is in alcohol). Dan staat er bijvoorbeeld ‘spatlase trocken’ op de fles. 

Ook kan er een enorm verschil zijn tussen regio’s. Een warmer gebied geeft veel meer tropische, exotische aroma’s aan de wijn, terwijl een koeler klimaat juist zorgt voor strakkere wijnen met hogere zuren. 

#3 Auslese

Auslese wordt gemaakt van de overrijpe druiven. De trossen worden geselecteerd en met de hand geplukt. Auslese betekent vrij vertaald ‘uitgezochte oogst’. De wijnen van deze laat geoogste druiven zijn enorm intens en ook in allerlei stijlen te vinden; van droog tot zoet. Meestal zijn ze zoet. Droge Auslese zijn schaars, maar prachtig en enorm geconcentreerd – vergelijkbaar met een Elzasser Grand Cru Riesling.

auslese

#4 Beerenauslese

Nog een stapje verder. Er worden geen trossen geplukt, maar de druiven worden druif-voor-druif geselecteerd. Dat is een kostbaar proces. Net als de dessertwijnen uit de Sauternes zijn de Beerenauslese druiven vaak (maar niet altijd) aangetast door edele rot. Anders dan Sauternes ligt het alcoholpercentage veel lager en de zuurgraad hoger. Dat heeft enerzijds te maken met het koelere klimaat en anderzijds met de al van nature hogere zuurgraad in de druiven. Beerenauslese wordt alleen in goede (lees: droge) jaren gemaakt.

beerenauslese

#5 Trockenbeerenauslese

Nog een stapje hoger dan de beerenauslese staat de trockenbeerenauslese. Vrij vertaald is dit de ‘uitgezochte oogst van droge druiven’. Droog betekent in dit geval dat de druiven volledig zijn aangetast door de edele rotting en uitgedroogd zijn tot kleine rozijntjes. Dit is een hele bijzondere wijn. Het kost één persoon een hele dag om zoveel druiven bij elkaar te verzamelen om één fles te vullen. Kortom, de wijnen zijn heel kostbaar. De geuren en smaken zijn overweldigend en complex. Ze hebben de potentie om 80 jaar oud te worden en worden ook alleen maar beter. De koning van de Duitse dessertwijnen.

trockenbeerenauslese-1

#6 Eiswein

De laatste categorie: Eiswein. Deze druiven worden in bevroren toestand geplukt. Dat wordt steeds moeilijker vanwege klimaatveranderingen. De druiven moeten hetzelfde suikergehalte hebben als Beerenauslese, maar mogen niet aangetast zijn door edele rotting. Het vergt kennis van de wijnboer, maar toch ook een grote portie geluk, als je het mij vraagt. De wijnboer moet beslissen of hij (een deel van) zijn druiven laat hangen na de reguliere oogst. Als het niet gaat vriezen, heb je gewoon botte pech. Je kunt je druiven weggooien. Als het wél vriest, moeten de druiven in bevroren toestand worden geplukt – met handschoenen zodat ze niet ontdooien. De druiven worden ook in bevroren toestand geperst. Een heel andere smaakbeleving dan de BAs en de TBAs, maar o zo mooi. De Duitse Eiswein wordt ook wel de koningin van de Duitse dessertwijnen genoemd en kan tot wel 100 jaar ouderen. 

eiswein

Meer informatie over deze classificaties vind je op de website van topproducent uit de Moezel: Dr Loosen. Een tijdje geleden woonde ik een masterclass van Dr Loosen himself bij – bij Wijnhandel Peeters in Rotterdam: Dr Loosen & de riesling show.


Like what you read? Volg me dan op Instagram of Facebook en blijf op de hoogte van mijn avonturen en nieuwe artikelen. Le Club des Vins stuurt elke maand een nieuwsbrief uit, genaamd wijnvertier in je inbox. Lid worden?

Ik vind het ook TE GEK als je een reactie achterlaat hieronder ❤

Ik ben Nadien de Visser, wijnliefhebber pur sang. Ooit begonnen door een studie in Frankrijk en bij thuiskomst Le Club des Vins opgericht. Dé plek om je wijnkennis bij te spijkeren.

2 comments

  1. Avatar Alice says:

    Eens! Ik ben een groot fan van Duitse witte wijnen. Veel mensen denken aan zoete moesel wijnen, maar dat is echt achterhaald. Probeer eens een feinherb spatlese bijvoorbeeld, eens een keer wat anders dan een chardonnay.

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.